Siked!

Een paar weken geleden bedwongen Swaen Harmsen en Job van Hemert in Yosemite de legendarische wand El Capitan via de nog legendarischere route The Nose. Reden genoeg voor ons om hen te trakteren op een interview!

Met het samen met zijn vriendin klimmen van The Nose was de ticklist van Job nog niet voltooid. Hij wist samen met klimmaatje Leon Diependaele deze route nog een keer te klimmen, in slechts tien uur. Ook klommen zij doodleuk de route Freerider vrij, waarmee Van Hemert na Jorg Verhoeven en David Bacci pas de derde Nederlander werd die op El Capitan een route vrijklom.

Belangrijk om te weten: in Yosemite kunnen routes op diverse manieren worden geklommen. Aid klimmen betekent dat je gebruikmakend van haken, zelfgeplaatste gear en kleine zelf opgehangen laddertjes boven komt. Alle (uiteraard niet motorische) gear is dus toegestaan, je kunt je er aan ophijsen, boven komen is het enige dat er toe doet. Dit is de manier waarop Van Hemert, Diependaele en Harmsen The Nose beklommen.

Daarnaast kun je een route ook vrij klimmen, dit is de vorm van klimmen die we in Nederland meestal bedoelen als we het over klimmen hebben. Je plaatst wel bescherming, gebruikt een touw en zekert elkaar, maar het werkelijke boven komen doe je alleen door gebruik te maken van de natuurlijke grepen in de wand. Dit is dus ook de stijl waarin Van Hemert en Diependaele Freerider klommen. Daarnaast zijn er nog diverse andere stijlen te onderscheiden, zoals solo en free solo klimmen.

Job, jullie avontuur in Yosemite, take it away!

Ik ben drie jaar geleden in Yosemite geweest, met Jefta Smit. We hadden toen ook al grote plannen en wilden misschien Freerider uitwerken. Tijdens het inklimmen realiseerden we vrij snel dat er nog erg veel werk aan de winkel was voordat we alle skills hadden om de route vrij te klimmen. We hebben toen vooral offwiths geoefend.

Er is een klassieke burly offwidth testpiece, The Generator Crack (10d?), daar kon ik toen geen centimeter in klimmen. Voor sommige lengtes in Freerider, zoals de Monster Offwidth (50 meter 11a) moet je daar rustig circuitjes in kunnen draaien. Die trip in Yosemite eindigde helaas met mijn schouder die uit de kom schoot in de Harding Slot, een beruchte offwidth lengte in Astroman. Deze route is met zo’n 11 touwlengtes trouwens een van de beste 11d routes in Yosemite. Op deze trip hebben Leon en ik deze route gecruised in ongeveer 5 uur.

El Capitan vrij klimmen via de ‘makkelijkste’ route die helemaal vrijgeklommen kan worden – Freerider – is al heel lang een droom geweest. Ik heb duizenden keren in het boek vol droomroutes van Arnoud Petit, Parios du Legende, de beschrijving gelezen en foto’s bekeken.

Überhaupt op zo’n wand zoveel mooie moeilijke lengtes klimmen is voor mij een van de vetste dingen die je in het klimmen kunt doen. Leon was snel te overtuigen, geen uitdaging is te groot voor hem. Zijn eerste bigwall was de Salathe Wall Rope Solo in 3,5 dag! Buiten dat dit een dappere onderneming is was hij ook supersnel. Heel veel lengtes, zoals sommige schoorstenen waar je bijvoorbeeld 20 meter zonder gear boven een plateau klimt, zijn met zekeraar spannend zat.

NIAD

De Nose met mijn vriendin Swaen, NIAD (Nose in a day) en Freerider waren onze grootste doelen, maar we waren alles behalve zeker dat we er überhaupt aan zouden beginnen, laat staan ze voltooien! We wilden zien hoe het ging en de tijd nemen om in te komen. Yosemite is zo specifiek, en het valt nooit mee.

Gelukkig hebben we vrienden waarvan we een heleboel hebben geleerd, vooral Gerke Hoekstra. Ook het grootste deel van ons materiaal komt bij hem vandaan. Eigenlijk bijna alles wat ik weet over crack- en bigwall-klimmen heb ik van hem geleerd. En natuurijk gewoon indirect, als support en vraagbaak op de achtergrond als ik op mijn eigen trips was. Zonder Gerke had ik Freerider nooit gedaan.

Ook wat betreft de NIAD hadden hij en Martin Fickweiler de weg al geopend. Na The Nose hebben Swaen en ik het plan opgevat de regular route op de noordwest-wand van Half Dome in één dag te klommen, en gehaald ook, een prachtig avontuur.

El Capitan: intimiderende wand

El Capitan is een en al intimiderend. De wand is gewoon enorm en steil! Je kan het je pas voorstellen als je klimmers in de wand ziet. Het zijn stipjes. Het klimmen viel in het begin zeker niet mee. Ik heb wel een paar keer gedacht als ik een 10b ofzo klom: ‘hoe kan je dit ooit 10 lengtes per dag doen?’ Dit is het tempo waarin je moet klimmen om The Nose in drie dagen te klimmen.

Maar het was ook wel veelbelovend, de Generator Crack ging bijvoorbeeld heel soepel. Swaen en ik hebben toen een boek gekocht, ‘How to bigwall climb’ en zijn aan het werk gegaan. We hebben ons twee weken lang voorbereid totdat we ons klaar voelden voor The Nose. Als generale repetitie hebben we een keer in een dag naar Dolt Tower geklommen, op ongeveer een derde van de wand. We hebben daar een kleine haulbag vol water – zo’n 16 liter – geplaatst voor onze poging een paar dagen later. Dat ging soepel dus we zijn snel daarna voor onze echte poging gegaan, voor het druk en te warm werd.

 

The Nose

Om The Nose met Swaen te klimmen was geweldig. Het was voor ons allebei zo’n avontuur en we hadden er samen naartoe gewerkt, en het ging zo goed! Ik ben erg trots op Swaen. Zij heeft een aantal lengtes voorgeklommen en ik het grootste deel. Maar ook als naklimmer kom je voor allerlei logistieke uitdagingen te staan. Denk aan lower outs, traverses cleanen, touw management, de haulbag laten zakken etc.

Wat wij trouwens meestal deden was voor- én naklimmen! Dat is ongebruikelijk op bigwalls, meestal komt de tweede klimmer boven via jumarren. Toen we dit deden voelde ik wel aan dat het in een dag moest kunnen. Als we hadden gepushed hadden Swaen en ik het in twee dagen kunnen doen, mét haulbag. Dat ding is echt een pain in the ass. Met dat ding waren we ook op de makkelijke lengtes veel tijd kwijt, door alle touw handelingen rondom de tas.

In de voetsporen van Jorg?

Swaen heeft voorgesteld dat ik probeer The Nose vrij te klimmen, net als Jorg Verhoeven. Ikzelf heb er nog nooit echt aan kunnen of ook maar durven denken. De route bevat drie á vier echt pittige lengtes en dat is heel apart klimmen. Maar het is een prachtige route, dus wie weet, ooit.

Stop. Ons interview met Jorg Verhoeven over The Nose nooit gelezen? Nu direct doen.

Binnen een dag omhoog op een legendarische route

Om de NIAD te proberen is best een spannend avontuur, we hoopten stiekem dat we het in daglicht zouden halen maar het kan heel anders gaan. En het is committing omdat je niks meeneemt: je hebt maar één touw, dus je poging afbreken is verschrikkelijk.

Je hebt geen eten en drinken om fatsoenlijk langer dan een dag onderweg te zijn: een paar repen en 1,5 liter water per persoon. Je neemt geen geen bivak- of slaapspullen mee.

We durfden het allebei niet echt uit te spreken want het klinkt nogal arrogant, maar we dachten stiekem wel dat we het in minder dan vijftien uur konden doen. De tien waar wij het in deden is echt geweldig. We vlogen, en dit terwijl het voor Leon de eerste keer op The Nose was! En dit zonder shortfixen, een speedklimtechniek waarbij de voorklimmer op het volgende relais touw inhaalt en fixeert, de naklimmer jugged, en de voorklimmer tegelijkertijd rope solo verder gaat met de volgende pitch. Wij hadden gewoon een paar minuten rust op het relais terwijl de tweede jumarde.

We hadden de route opgedeeld in vijf blokken, dus de voorklimmer doet ongeveer zes lengtes en heeft daarna ‘rust’ tijdens het juggen. Op twee derde van de route begonnen onze biceps te verkrampen maar het juggen is een stuk sneller dan naklimmen, tenzij het terrein makkelijk of traverserend is. Dan klommen we als het kon.

Voor zonsondergang aan de pizza

We klommen gemiddeld tien minuten per persoon per lengte. Pitches zoals de Great Roof, Changing Corners en nog een paar moeilijkere artificiële lengtes kosten de meeste touwgroepen minimaal een uur. Dat is eigenlijk waarom we zo snel waren:  laat de ladders achter aan je gordel hangen en klim zoveel mogelijk vrij! Eigenlijk hebben we alleen de Great Roof helemaal artificiëel gedaan. Van Changing Corners klommen we alleen tweede deel artificiëel, en nog een paar lengtes gedeeltelijk.

Het voelde supergoed om zo snel te klimmen: zo licht en gewoon klimmen, geen gedoe. Het was bizar dat we om 15:00 boven waren en om 17:00 weer beneden. We konden direct douchen en pizza eten! Swaen is in de ochtend vertrokken om onze loopschoenen, een trui en wat snacks naar de top te brengen. Dit duurt zo’n 7 uur als je fit bent, superlief van haar dus. Toen ze met onze vrienden boven aankwam met picknick supplies en alles om ons aan te moedigen klommen we echter net over de rand!

Al met al hebben we eigenlijk weinig tegenslagen meegemaakt. We moesten alleen even wachten toen twee gasten die het speedrecord wilden verbreken ons inhaalden. Ene Honnold en Caldwell…

Als je meerdere dagen op de wand gaat doorbrengen neem je een of meerdere pooptubes mee. Wij gebruikten lege pindakaaspotten van stevig plastic, precies goed voor twee personen per dag. Die tape je extra dicht en stop je onder in de haulbag. Als je moet tijdens een NIAD heb je echter een probleem….

 

Vrij klimmen van Freerider

Het vrijklimmen van Freerider met Leon Diependaele was mentaal en fysiek superzwaar. We waren allebei eigenlijk elke avond super moe. Als we op onze richel aankwamen doken we onze slaapzak in, aten half liggend, keken even naar het uitzicht en vielen dan direct in slaap. Geen feestjes dus zoals je soms hoort!

De eerste twee avonden hadden we zuur eten omdat de groenten die we erin hadden gestopt niet goed waren geworden. Dat waren helaas geen feestmaaltijden, maar de derde dag aten we wraps met blikken bonen, saus, tonijn, maïs en beenie weenies. En dat was goddelijk!

Het was supermooi om vanaf El Capitan Spire, de beste bivakplaats ooit, de chaos en drukte te zien in de vallei. Het was die dag namelijk memorial day, en dus megadruk in Yosemite. Wij waren echter helemaal alleen halverwege de wand!

De beste herinnering heb ik aan het klimmen van de tweede lengte van de Enduro Corner, een van de cruxes. Het was zo’n mooie lengte en ik werd gedwongen om op m’n allerbest te klimmen, en het ook mentaal het bij elkaar te houden.Ik moest super technisch laybacken en op minuscule treetjes staan.

Falende onderarmen

Het zwaarste had ik het zelf op de derde dag. We hadden de hele ochtend nodig om het boulder-probleem in deze route te klimmen, de moeilijkste lengte van 7c+. In de avond gingen we de Enduro Corner uitwerken of hopelijk zelfs uitklimmen. In de middag was het te warm en hebben we onder een matje op een richel geschuild voor de zon. Leon klom de eerste lengte van de Enduro Corner voor, dit is een fysieke layback met slechte hand- en vingerverklemmingen.

Mijn onderarmen begaven het helaas tijdens mijn eerste poging. Hangend in het touw was ik bang dat mijn tweede poging niet beter zou zijn omdat ik de laatste kracht uit m’n onderarmen gebruikt had. We wilden eigenlijk ook nog de tweede lengte doen die dag, die zelfs nog moeilijker zou zijn. Als we dat de ochtend er na nog moesten doen werd het krap om ook nog uit te toppen die dag. Dat moést gebeuren op de vierde dag, wel of geen send.

Met deze gedachten in mijn hoofd voelde ik langs de rots op zoek naar treetjes, tot ik mijn redding vond. Ik voelde twee superkleine treetjes op ongeveer dezelfde hoogte aan weerszijden van de spleet, perfect om een paar keer te schudden precies voor de crux. Met nieuwe moed deed ik een tweede poging en klom ik de lengte!

Toen besloten we dat het slim was om de tweede lengte in ieder geval nog uit te werken. Ik was ondertussen al moe en we hadden honger, het was ongeveer zes uur in de avond. We gingen toch klimmen en ik probeerde cams te plaatsen maar de spleet was te ondiep of er was zelfs helemaal geen spleet in de hoek. Ik plaatste slechte cams en probeerde me eraan op te trekken maar ik trok alleen m’n cams er direct weer uit.

Na een paar vallen realiseerde ik me dat ik de lengte móest vrij klimmen tot de volgende verre mogelijkheid om iets te plaatsen. Al snel begaven m’n armen het en liet ik los, ik zeilde langs de wand tot het touw me ving. Ik knalde hard met mijn heup tegen de linkerzijkant van de hoek en m’n voeten tegen de rechter naast Leon tegen de wand.

Ik was verslagen en moe, maar waagde nog een poging, of het een goed idee was of niet. Uiteindelijk heb ik het touw boven gekregen, op weg naar beneden een paar tickmarks gezet en snel teruggekeerd naar onze richel. Een goeie nachtrust zat er helaas niet in. We sliepen op een hele schuine richel die niet voor niets genaamd the sloping block heet. We hebben die nacht half zittend, half liggend geslapen.

King Cobra

Toen we ons de volgende dag alles door de laatste 5.11d, de beruchte Skutty Birk offwidth geworsteld hadden, wisten we eindelijk dat we het konden en gingen doen. De laatste drie lengtes naar de top waren we natuurijk super psyched en blij. We waren ook zo moe dat we allebei bijna uit de laatste 10d (6b, Red.) lengte vielen!

De eerste tien minuten op de top hebben we gezeten, gelegen, en onze gordel voor het eerst in vier dagen uit getrokken. We aten onze laatste snacks, pakten de tassen in en gingen op weg naar King Cobra en pizza! Tijdens de afdeling riepen twee Duitsers naar ons dat ze een gratis touw hadden voor degene die het voor hun naar beneden droeg. Leon kon nog wel een touw gebruiken dus we hielpen deze uitgeputte klimmers af van een deel van hun last. Zo lang als Freerider een droom was, zo snel had ik alweer nieuwe dromen.

Over de auteur Bekijk alle berichten Auteur website

Bram Berkien

Mede-oprichter van Siked! Verzorgt fotografie en een artikel hier en daar. Daarnaast ook zelfstandig werkzaam als active lifestyle fotograaf. Na een begin als boulderaar kan hij nu ook de lokroep van het sportklimmen niet weerstaan.