Siked!
NK Lead 2015

Waarom bouwen er zo weinig vrouwen? De Utrechtse kunstenares en fanatieke klimster Swaen Harmsen pakte de handschoen op en organiseerde samen met Lonneke Tabak een Vrouwen Power Bouw-avond, met ondermeer Nederlands lead– en boulderkampioene Nikki van Bergen als route setter.

“Enthousiast op en neer springend laat ik de nieuwe routekaartjes aan de dames zien. Daar staan foto’s op afgebeeld van supersterke vrouwen zoals Alex Puccio en Nina Caprez. Vanavond is niet zomaar een avond. Lonneke Tabak en ik hebben in Klimmuur Utrecht een Vrouwen Power Bouw-avond georganiseerd!

Puccio power als inspiratie voor een Vrouwen Power Bouw-avond

Puccio power als inspiratie voor de Vrouwen Power Bouw-avond (foto: Swaen Harmsen)

Prosecco en chocolade

Als Nikki van Bergen, Malou Palmboom, Chiara Huisman en Rinske Alkemade binnen zijn wachten we nog even tot alle mannen daadwerkelijk vertrekken. Er is veel chocolade en zelfs prosecco voor na het bouwen. De feministische afspeellijst staat al aan; Beyoncé en Christina Aguilera schallen de hele avond door de hal. Maar het is niet alleen geklets en lekker eten. Nee, nee… nog geen half uur nadat we binnen zijn, hangen we in de wand te schroeven.




Waarom organiseerden we deze avond? Het idee ontstond met één doel: om het bouwen onder vrouwen te stimuleren. Het is altijd moeilijk iets te schrijven over ‘mannen’ en ‘vrouwen’ zonder dat het generaliserend klinkt. Ik ben me hiervan bewust en heb zoveel mogelijk geprobeerd niet te generaliseren. Ik spreek vanuit mijn eigen ervaringen.

Hoe meer ik ging bouwen hoe meer ik dacht op te merken dat weinig vrouwen bouwen, zeker in de wedstrijdbouwteams. Hoe komt dit? Vinden vrouwen bouwen minder leuk of speelt er iets anders mee? Er klimmen meer mannen dan vrouwen, daarom is het redelijk logisch dat er in de bouwwereld ook een ongelijke verhouding is. Ik geloof echter niet dat deze verhouding op dit moment een gelijke afspiegeling is van klimmende mannen en vrouwen. Relatief bouwen nog steeds heel weinig vrouwen.

Kim_vd_Hout-NKBoulder15_BB

Sterke klimmers

Ik besprak het met Lonneke en we konden meerdere avonden ophalen waarin wij tweeën met een groep mannen aan het bouwen waren. We begonnen ons af te vragen of het feit dat al zoveel mannen bouwen, vrouwen tegenhoudt om ook te gaan bouwen. Laten we ons afschrikken door de zelfverzekerde mannen? Of voelen we ons ‘onprettig’ als enige vrouw? Denken we dat we niet sterk genoeg zijn?

Allereerst denk ik dat we het idee hebben dat bouwen iets voor ‘sterke klimmers’ is. Ik heb meerdere malen van vrouwen om me heen gehoord: “Bouwen? Dat laat ik aan de sterke mannen/klimmers over”. Aukje van Weert heeft als één van de de weinige vrouwen in Nederland routes gebouwd voor nationale wedstrijden en ze is hoofdroutebouwer geweest in Klimmuur Utrecht. Daarmee is ze een groot voorbeeld voor alle bouwvrouwen! Zij merkt dit ook op en zegt hierover: “Misschien leeft het idee dat je een heel goede, sterke klimmer moet zijn om te kunnen bouwen. En mannen zullen dat eerder denken, of niet zo erg vinden als ze dat niet zijn, en het gewoon doen. Maar uiteindelijk gaat het erom dat je gevoel voor bewegen hebt, en inzicht in hoe je dat naar de wand kunt vertalen. En dat kunnen natuurlijk vrouwen net zo goed als mannen ontwikkelen. En verder moeten we vrouwen denk ik gewoon meer vragen.” In werkelijkheid gaat bouwen dus allereerst om andere kwaliteiten dan klimniveau. Dus klim je niet fluitend 7c? Dan is dit geen reden om niet te bouwen.

Misschien leeft het idee dat je een heel goede, sterke klimmer moet zijn om te kunnen bouwen. En mannen zullen dat eerder denken, of niet zo erg vinden als ze dat niet zijn, en het gewoon doen.

Naast deze misvatting denk ik ook dat onzekerheid meespeelt. De bouwmannen beheersen al veel skills, zijn sterk, schroeven snel, hebben een uitgesproken mening over ‘lelijke’ en ‘mooie’ grepen, treetjes zitten zonder veel nadenken meteen goed in de wand, het lijkt allemaal gemakkelijk… Maar als beginnend bouwer heb je deze skills niet altijd meteen onder de knie. Concludeer dan niet meteen dat het niks voor jou is als het niet gemakkelijk gaat. Zie het bouwen als een project.

Het bouwen van een route of boulder kan best moeilijk zijn. Als ik bouw loopt het meer dan eens vast in mijn hoofd. Dat wat ik per se wil, komt er niet uit. Ik hang eindeloos op dezelfde plek en wissel de grepen van gaatje naar gaatje. Ik ga verder als de pas perfect uit te voeren is. Ook vind ik het fysiek zwaar, zeker in een overhang. Dit wordt wel steeds minder zwaar naarmate je het meer doet. Oefening baart kunst. Aan het eind van de dag heb ik veel plezier gehad en voel ik me voldaan! Bij het bouwen ben je als het ware een choreograaf die een dans bedenkt. Fascinerend! Het is heel lonend als mensen de route leuk vinden en ‘de dans’ uitvoeren zoals jij het bedenkt, en als ze het anders uitvoeren is het leerzaam.

VeraZijlstra

Perfectionisme

Perfectionisme en onzekerheid staan het bouwen dus in de weg. Dit zijn natuurlijk karaktereigenschappen die iedereen kan hebben. Het lijkt er alleen op alsof vrouwen in de bouw- en klimwereld eerder ‘last’ van deze eigenschappen hebben. Aukje ervoer dit ook en zegt vanuit haar ervaring: “ In het begin kon ik echt een dag met een route bezig zijn, tot ‘ie écht klaar was. Alleen een route is nooit klaar, nooit perfect. Kunst is immers ook een kwestie van smaak!”




Zelfverzekerdheid doet het bouwen goed. Daarmee wil ik terugkomen op de skillvolle mannen. Het hoeft helemaal niet zo te zijn dat alle mannen meer skills hebben. Het zou zomaar kunnen zijn dat mannen eerder geneigd zijn om te geloven dat ze de skills beheersen terwijl vrouwen daar nog lang over blijven twijfelen. Dit is niet bedoeld als een negatieve eigenschap van mannen. Jelmer Pelt, mede-eigenaar van Boulderhal Sterk, zei laatst: “Bij het bouwen hoort een bepaalde soort ‘arrogantie’. “ Hiermee doelt hij op die zelfverzekerdheid waar ik het over heb. Je hebt een idee voor de route/boulder, dat schroef je erin zonder te twijfelen. Daarna ben je ervan overtuigd dat het een meesterwerk is. Juist door deze ‘arrogantie’ wordt een route of boulder eerder goed. Je moet durven! Ik denk dat mannen eerder dan vrouwen deze ‘arrogantie’ beheersen.

“Bij het bouwen hoort een bepaalde soort arrogantie.”

Ik studeer aan de kunstacademie en schilder. Hiermee kan ik een soortgelijk voorbeeld geven. Ik wilde altijd dat elk stukje van mijn schilderij perfect was, want dan zou het geheel ook perfect zijn. Maar wat bleek: een schilderij waar ik op elk stukje tot in de kleinste details had lopen ploeteren zag er saai en stijf uit. Een docent vertelde toen dat bij het schilderen een ‘vreemde nonchalance’ kwam kijken die je jezelf kon aanleren. Dit is net zo iets als de ‘arrogantie’ bij het bouwen. Een schilderij met een duidelijk onderwerp en krachtige grote kwaststreken, die er in een keer raak op gesmeerd zijn, zo’n schilderij… daar knalt de energie vanaf! Zo is het ook met het bouwen. Sommige vrouwen, waaronder ikzelf, zijn eerder geneigd om hun creatie onderuit te halen zodra het af is. We zijn véél te streng voor onszelf. Ook wij kunnen in één keer iets geweldigs schroeven! Een beetje van deze ‘arrogantie’ kunnen wij wel gebruiken, al is daarnaast kritisch blijven wel een kwaliteit.

Er is nog één hele belangrijke reden waarom de wereld wacht op bouwende vrouwen. Mannen zijn over  het algemeen beter in sommige aspecten van de klimsport en vrouwen blinken uit in andere. Het is logisch dat we verschillend zullen bouwen. Het zal een verrijking zijn van de routes en boulders in een hal als er een gemengd bouwteam is. Er zal meer variatie zijn in stijlen en we zullen meer van elkaars kwaliteiten kunnen leren.

Amanda Meijering

De vrouwen die we vroegen om te komen bouwen waren meteen enthousiast. Een avondje met alleen maar vrouwen zorgde voor een nét iets andere sfeer. Dit kweekte in mijn ogen dat beetje zekerheid dat we nodig hebben. Misschien is een Vrouwen Power Bouw-avond een klein duwtje in de rug voor veel vrouwelijke bouwsters/klimsters om gemotiveerd te raken om te gaan bouwen. Als je enthousiast wordt van dit idee, vraag dan aan de hoofdroutebouwer van je hal hoe het zit met routebouwcursussen en/of organiseer ook een Vrouwen Power Bouw-avond in je hal!

Allez!”

Tekst: Swaen Harmsen

Foto’s: Bram Berkien

Over de auteur Bekijk alle berichten Auteur website

Ron Berends

Met een dikke knipoog legt Ron je haarfijn uit waarom hij alles verafschuwt dat met touwen te maken heeft. Deze boulderaar pur sang kent wellicht nog meer boulders uit z’n hoofd dan Bart van Raaij en zijn eindeloze enthousiasme is een belichaming van de Siked-filosofie.